Alle Stemmen Tellen


Taal is overal en is onlosmakelijk verbonden met onze informatiemaatschappij. Mensen die laaggeletterd zijn hebben moeite om hun doelen te realiseren en kunnen hun vaardigheden niet zelfstandig ontwikkelen. Ze hebben bijvoorbeeld problemen met het invullen van formulieren, het schrijven van rapportages, het lezen van werkinstructies, bijsluiters bij medicatie en straatnamen. En niet zelden ook met de taal van politici en bestuurders.

‘Alle Stemmen Tellen’ (AST) is een hulpmiddel om rond verkiezingen stemmers en politici dichter bij elkaar te brengen. Alle Stemmen Tellen brengt ruim voor de verkiezingen de website allestemmentellen.nl in de lucht die in heldere taal en verduidelijkt met plaatjes de actuele standpunten van de politieke partijen laat zien.

Minister Plasterk;  ‘Ik sta positief tegenover Alle Stemmen Tellen en roep politieke partijen op het initiatief te steunen’

Zeker in verkiezingstijd is het voor een politieke partij niet eenvoudig om plannen helder over te brengen. Ruimte in media is beperkt, evenals ons vermogen om informatie op te nemen. Captandum accepteert dit als een gegeven en biedt uitkomst voor kiezers die baat hebben bij eenvoud en overzicht. En dat zijn niet alleen mensen met een beperkte leesvaardigheid.

Wat weten we?
Een op de negen Nederlanders heeft moeite met lezen (bron; Stichting Lezen en Schrijven);
– Het klassieke combinatie van tekst en beeld helpt ons dingen te begrijpen, reproduceren en onthouden;
– Herhaling van informatie (in spelvorm, bij bespreking in groepsverband of hoe dan ook) doet hetzelfde;
– Het allerbeste instrument voor opkomstbevordering is het kiezen van aansprekende leiders. Op de tweede plaats van effectieve inspanningen volgt de categorie ‘drempels wegnemen’. Of het nu gaat om openingstijden van het stembureau of de bereikbaarheid; meer mensen zijn bereid te komen als het ze makkelijker wordt gemaakt (consequent beeld uit crossculturele studies).

Hiermee vertellen we niets nieuws. Nieuw is de toepassing in een doelgericht hulpmiddel voor verkiezingscommunicatie.

Hoe werkt AST?
begrijpend lezenCaptandum zet verkiezingsprogramma’s van politieke partijen om in vaste formats met vier standpunten per beleidsterrein in toegankelijke taal op leesniveau B2 en biedt deze aan via een duidelijke website. Bezoekers van de site kunnen zelf aanvinken wat ze willen zien. Ze kunnen selecteren op onderwerpen en op de partijen.

Het kost mij te veel tijd en moeite om partijprogramma’s naast elkaar te leggen. Met AST krijg ik direct toegang tot wat ik wil zien en zo wordt het makkelijk om te vergelijken’

De inhoudelijke keuzes voor de weer te geven standpunten komen natuurlijk van de programma’s van de politieke partijen. De taal komt van ons. Politici, beleidsmakers, vrijwilligers, partijvertegenwoordigers zijn doorgaans geen tekstschrijvers en niet bekend met het schrijven voor mensen die moeite hebben met lezen. Wij wel. De standpunten worden direct naast de tekst ook weergegeven in pictogrammen. Hierbij gebruiken we de pictogrammen van SCLERA die in België en Nederland veel worden gebruikt in de zorgsector. Zo sluiten we aan bij de taal die grote groepen zorgcliënten dagelijks gebruiken. Zie de verkiezingswebsite van AST als een flinke matrix waarvan de gebruiker alleen het stuk ziet dat hij of zij wil zien. Om een idee te krijgen van de opzet, het is zeker niet de uiteindelijke vorm, hebben we een Voorbeeld verkiezingsblad GroenLinks gemaakt.

De voordelen
Iedereen die zich in de aanloop naar verkiezingen wil voorbereiden op het stemmen heeft op deze manier toegang tot een eenvoudig en eerlijk hulpmiddel om standpunten te vergelijken en tot een overwogen keuze te komen. Voor de politieke partijen partijen biedt AST een eerlijk en waardevrij platform waar zij een grote groep mensen kunnen bereiken.

Pilot in Twente

Aveleijn Wattez presentatie spel 23
Alle Stemmen Tellen werkt. Een proef in Twente in 2014 heeft dat aangetoond. Captandum heeft in samenwerking met zorgverlener Aveleijn alle verkiezingsprogramma’s voor de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart 2014 in de gemeenten Enschede en Borne vereenvoudigd en online geplaatst. De beknopte teksten maakten het niet alleen voor cliënten van de zorginstelling makkelijker om de programma’s te begrijpen. Iedereen die door gebrek aan tijd of belangstelling niet toekwam aan het lezen van de honderden pagina’s tekst (wie leest alle verkiezingsprogramma’s?) kon op de website van Aveleijn terecht voor de samenvattingen. Zo’n 40.000 unieke bezoekers hebben de site in de aanloop naar de verkiezingen de AST pagina’s bezocht. Dat is ongeveer 40% van de kiesgerechtigden in beide gemeenten. Het opkomstpercentage onder bewoners van de zorginstellingen van Aveleijn in Borne en Enschede waar als onderdeel van de dagbehandeling aandacht is besteed aan de actie steeg van 18% in 2010 naar 45%.in 2014.

Uitwerking de komende jaren
Logo Alle Stemmen Tellen alg klein
Captandum bouwt in 2015 de motor achter het eenvoudige verkiezingsportal www.allestemmentellen.nl waarop in de toekomst van zoveel mogelijk verkiezingen de programma’s in vereenvoudigde vorm worden aangeboden. We willen afspraken maken met politieke partijen en overheden. Voor de komende landelijke verkiezingen in 2017 zijn alle huidige partijen in de Tweede Kamer op 24 februari 2015 benaderd met een Voorstel voor partijbesturen. Wij krijgen geen subsidie of financiering vanuit welke andere belanghebbende partij dan ook.

Inzet is erop gericht om zes weken voorafgaand aan de gang naar het stemhokje mensen uit te nodigen in alle rust op de site rond te kijken om te zien welke plannen het meest aanspreken. Captandum werkt voor niet landelijke verkiezingen samen met een netwerk van tekstbureau’s die lokaal en regionaal georiënteerd zijn. Zo wordt een deelname van lagere overheden ook een impuls voor de lokale economie. In 2017 kiezen we als alles volgens planning verloopt een nieuwe Tweede Kamer. Captandum bereidt op dit moment een gezamenlijke deelname vanuit de landelijke politieke partijen voor die willen deelnemen aan deze verkiezingen. Voor 2018 staan de volgende gemeenteraadsverkiezingen op de kalender. Veel gemeenten zijn na de succesvolle pilot in Twente enthousiast om in 2018 mee te doen. Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken spreekt in een aanbevelingsbrief zijn steun uit voor ons initiatief en roept alle politieke partijen op om mee te werken. In het belang van de kiezer, en van de partijen zelf. Vanaf de landelijke verkiezingssites van het ministerie van BZK wordt doorverwezen naar AST.

Waarom meedoen?
Het ‘AST’- mes snijdt aan meerdere kanten. Natuurlijk is het in eerste instantie een handig hulpmiddel dat past bij veelgehoorde wensen om meer in klare taal te communiceren, nadelige effecten van laaggeletterdheid aan te pakken en de participatie onder inwoners te vergroten. Betrokkenheid die zich – zoals in Twente bleek – uit in een verhoogde opkomst. Een enorme hoeveelheid vaak ingewikkelde informatie wordt eenvoudig aangeboden en komt daarmee binnen bereik van mensen die zich goed willen laten voorlichten en anders misschien afhaken. Sommige politieke partijen besteden al aandacht aan het aanbieden van hun teksten in toegankelijke taal is natuurlijk al winst. AST zorgt voor;

1. een integraal platform voor vereenvoudigde teksten.
2. hogere participatie van lastig te bereiken groepen door een hoger bereik binnen deze groep.
3. een (naar wij merken breed gewaardeerde) gezamenlijke inspanning vanuit ‘De Politiek’ voor een agenda waar beleidsmatig geen onenigheid over bestaat; ‘maak het eens eenvoudig!’ Wij merken dat daar veel steun voor is maar dat het niet altijd tot gecoördineerde acties komt.

Is AST een stemwijzer?
Nee. Het is vooral een hulpmiddel. AST is wezenlijk anders dan alle andere stemwijzers en kieskompassen etc. die in verkiezingstijd worden opgesteld. Bij ons treft de gebruiker geen stellingen die op verschillende manieren uitgelegd en ‘gescoord’ kunnen worden. AST gebruikt standaard het taalniveau B2 en biedt pictogrammen. AST geeft geen stemadvies of mate van overeenstemming. Wij gaan ervan uit dat vrijwel iedereen in staat is een voorkeur te bepalen, zolang de informatie maar op een goede manier wordt aangeboden. AST onderscheidt zich ook van andere inspanningen in het tegengaan van de gevolgen van laaggeletterdheid. Veel aandacht gaat als uitwerking van het huidige nationale actieplan uit naar verbetering van de taalvaardigheid en begeleiding, onder meer door onderwijsprogramma’s. AST accepteert dat er nu eenmaal beperkingen in tijd, bereidheid en vermogen zijn om informatie tot zich te nemen. AST sluit aan bij de mogelijkheden die mensen hebben.

Tweede kamerverkiezingen (2017?)
Captandum hoopt op deelname van alle partijen die aan de verkiezingen meedoen. Het tarief voor deelname is voor iedere partij gelijk. Met de partijen maken we de volgende afspraken over de samenwerking;
1. Partijen leveren hun programma’s aan. Deze zijn doorgaans 12 weken voor de verkiezingen gereed;
2. Captandum doet iedere partij een eerste voorzet voor het plaatsen van teksten en beelden in het vaste format;
3. Eerste controleronde. Hierin kunnen de partijen nog inhoudelijke en tekstuele aanpassingen doorgeven;
4. Captandum past de content aan als dat nodig is. Inhoudelijke keuzes worden gerespecteerd. De tekst en beelden zijn onze verantwoordelijkheid. De partijen zijn zelf geen directe afzenders. AST is de afzender en vormt het paraplubegrip voor de communicatie;
5. Als de partij in kwestie akkoord is met de inhoud gaan we door met het vullen van de matrix en de website;
6. Zes weken voor de verkiezingsdatum willen we de stappen 1-5 hebben afgerond en plaatsen wij alles online, zodat AST gebruikt kan worden in de campagnes en ook de PR voor AST zelf op tijd kan beginnen.

Wij verwachten veel media-aandacht en daarmee een aanzienlijk bereik.

De ontwikkelaar van AST, Captandum is professioneel niet verbonden aan welke politieke of maatschappelijke partij dan ook. Datzelfde geldt voor onze leveranciers.